Genel Bilgiler:
Bütün duyularımız beyin korteksine ulaşmadan önce bir filtrasyondan geçer, bazıları güçlendirilip bazıları zayıflatılarak bilinç düzeyine ulaştırılır. Bunun tek istisnası koku duyusudur. Gerek bu özelliği gerekse “feromon”ların algılanma yolağında olması, tad algısı üzerine etkisi ve hakkındaki bir sürü hipotez ile birlikte gizemli bir o kadar da insanın duygudurumu üzerinde baskın bir etkisi vardır. Tıbbi kısıma bulaşmadan bu forumda ne işi var ona dönelim.
Detay dünyasında hem ürünlerin anlık değerlendirmesi hem uzun vadede arabaların yaşam alanlarının konforu açısından sıklıkla değerlendirme/incelemelerimizin bir parçası da “koku”dur. Etkinliğini sevdiğimiz bir ürünün kötü kokusu onu kullanma hevesimizi azaltıp yerini dolduracak ürün arayışına sokarken bazen de sırf güzel kokusu nedeniyle vasat ürünleri kullanmaya devam edebiliyoruz. Ya da süt dökülmüş bir zemin arabayı sattırır bile
Detay ve temizlik için harcadığımız emeğe yaraşır mis gibi kokular içinde arabayı kullanma istediğimiz çok doğal. Peki bunu yaparken nelerden yardım alıyoruz?
Amacı:
Dünyanın en pahalı kokuları! Güzel kokunun bedelini sağlımız ile ödemeye değer mi? bunu araştırmak için yazıldı.
Oto Kokuları:
Koku duyusunu alabilmemiz için ilgili molekülün burnumuzun çatı kısmındaki özel alana ulaşması lazım. Koku moleküllerinin havada dağılabilmeleri için iki ana yöntem var; birincisi sprey formundaki ürünlerde olduğu gibi itici gazlar yardımıyla yayılmaları sağlanır, ikincisi ise oto kokularında olduğu gibi Volatil Organic Compounds (VOCs) yani Uçucu Organik Bileşikler yani oda ısısında yüksek buhar basıncına sahip kimyasallar sayesinde ortam havasına dağılarak kokunun burnumuza taşınmasıdır. Bu 100’den fazla VOCs’ların bazıları formaldehit, benzen, etilen glikol, toluene gibi kanserojen, doğum defektlerine yol açabilen, hormon bozukluğu ve kısırlığa yol açabilen önemli zararlılar. Bir de yine kanserojen olan ve Amerika’da bazı eyaletlerde kullanımı tamamen yasaklanan yarı-volatil ftalatlar var. 2007 yılında AirWick, Glade, Febreze gibi özellikle ev kullanımının lider firmalarını da içeren 14 markada ftalat saptandı. İlerleyen yıllarda bu firmalar formül değiştirdiklerini açıkladılar. Ancak "Materyal Güvenlik Bilgi Form”larında (MSDS) çoğu firmanın parfüm, fragrance ya da "trade secret" (ticari sır) olarak belirttiği formüllerin içerisinde yukarıda saydığımız zararlıların olduğu büyük ölçüde kabul gören bir görüş. Bunların dışında MSDS’lerde belirtilen kimyasallara baktığımızda en hafif yan etkiler alerji, cilt/göz irritasyonu gibi yan etkilere sahip onlarca ajan mevcut. Bizde de çok kullanılan Little Trees’in örneğin Lime Tree kokusunda 21 tane toksik madde var. Çocuklarda endokrin ve üreme sistemini etkileyip kısırlığa yol açabilen 2-(4-tert-butylbenzyl)propionaldehyde (lysmeral) bunlardan sadece birisi. Konu iyice karamsar bir noktaya geldi ama amacım oto kokularına savaş açmak değil. Bu maddeler parfüm içeren tüm kimyasallarda maalesef mevcut. Almanya’da 2014-2017 yılları arasında yapılan ve 2020 Ağustos ayında yayınlanan bir çalışmada bu toksik ürünün randomize seçilen çocukların tamamanın idrar örneğinde tespit edilmiş olması olayın ciddiyetini gözler önüne seriyor. Çocuklar gündelik yaşamın her noktasında bu kimyasallara maruz kalıyor. Benim de kullandığım Be in a good mood Paraben, ftalat, formaldehit içermeyen içerikler kullandığını ve %100 doğal hammaddeden mamul ürünler kullandığını beyan ediyor. Güvenlik bilgi formlarına ulaşamadım ama şöyle bir not düşmekte fayda var. Çoğu firma Little Trees dürüstlüğü ile MSDS içeriğini detaylıca vermiyor, örneğin Chemical Guys yukarıda bahsettiğim gibi parfüm yazıp geçiyor. Önemli bilimsel dergilerden Elsevier grubunda 2017 yayınlanmış bir derlemede kendilerini “green,” “organic,” “non-toxic,” “all-natural” “essential oils” olarak pazarlayan hatta organik sertifikası bile olan ürünlerde ortalama 15 ayrı VOCs bulunduğu belirtilmiş. Hal böyle olunca kimseye güven kalmadı
Bütün duyularımız beyin korteksine ulaşmadan önce bir filtrasyondan geçer, bazıları güçlendirilip bazıları zayıflatılarak bilinç düzeyine ulaştırılır. Bunun tek istisnası koku duyusudur. Gerek bu özelliği gerekse “feromon”ların algılanma yolağında olması, tad algısı üzerine etkisi ve hakkındaki bir sürü hipotez ile birlikte gizemli bir o kadar da insanın duygudurumu üzerinde baskın bir etkisi vardır. Tıbbi kısıma bulaşmadan bu forumda ne işi var ona dönelim.
Detay dünyasında hem ürünlerin anlık değerlendirmesi hem uzun vadede arabaların yaşam alanlarının konforu açısından sıklıkla değerlendirme/incelemelerimizin bir parçası da “koku”dur. Etkinliğini sevdiğimiz bir ürünün kötü kokusu onu kullanma hevesimizi azaltıp yerini dolduracak ürün arayışına sokarken bazen de sırf güzel kokusu nedeniyle vasat ürünleri kullanmaya devam edebiliyoruz. Ya da süt dökülmüş bir zemin arabayı sattırır bile
Detay ve temizlik için harcadığımız emeğe yaraşır mis gibi kokular içinde arabayı kullanma istediğimiz çok doğal. Peki bunu yaparken nelerden yardım alıyoruz?Amacı:
Dünyanın en pahalı kokuları! Güzel kokunun bedelini sağlımız ile ödemeye değer mi? bunu araştırmak için yazıldı.
Oto Kokuları:
Koku duyusunu alabilmemiz için ilgili molekülün burnumuzun çatı kısmındaki özel alana ulaşması lazım. Koku moleküllerinin havada dağılabilmeleri için iki ana yöntem var; birincisi sprey formundaki ürünlerde olduğu gibi itici gazlar yardımıyla yayılmaları sağlanır, ikincisi ise oto kokularında olduğu gibi Volatil Organic Compounds (VOCs) yani Uçucu Organik Bileşikler yani oda ısısında yüksek buhar basıncına sahip kimyasallar sayesinde ortam havasına dağılarak kokunun burnumuza taşınmasıdır. Bu 100’den fazla VOCs’ların bazıları formaldehit, benzen, etilen glikol, toluene gibi kanserojen, doğum defektlerine yol açabilen, hormon bozukluğu ve kısırlığa yol açabilen önemli zararlılar. Bir de yine kanserojen olan ve Amerika’da bazı eyaletlerde kullanımı tamamen yasaklanan yarı-volatil ftalatlar var. 2007 yılında AirWick, Glade, Febreze gibi özellikle ev kullanımının lider firmalarını da içeren 14 markada ftalat saptandı. İlerleyen yıllarda bu firmalar formül değiştirdiklerini açıkladılar. Ancak "Materyal Güvenlik Bilgi Form”larında (MSDS) çoğu firmanın parfüm, fragrance ya da "trade secret" (ticari sır) olarak belirttiği formüllerin içerisinde yukarıda saydığımız zararlıların olduğu büyük ölçüde kabul gören bir görüş. Bunların dışında MSDS’lerde belirtilen kimyasallara baktığımızda en hafif yan etkiler alerji, cilt/göz irritasyonu gibi yan etkilere sahip onlarca ajan mevcut. Bizde de çok kullanılan Little Trees’in örneğin Lime Tree kokusunda 21 tane toksik madde var. Çocuklarda endokrin ve üreme sistemini etkileyip kısırlığa yol açabilen 2-(4-tert-butylbenzyl)propionaldehyde (lysmeral) bunlardan sadece birisi. Konu iyice karamsar bir noktaya geldi ama amacım oto kokularına savaş açmak değil. Bu maddeler parfüm içeren tüm kimyasallarda maalesef mevcut. Almanya’da 2014-2017 yılları arasında yapılan ve 2020 Ağustos ayında yayınlanan bir çalışmada bu toksik ürünün randomize seçilen çocukların tamamanın idrar örneğinde tespit edilmiş olması olayın ciddiyetini gözler önüne seriyor. Çocuklar gündelik yaşamın her noktasında bu kimyasallara maruz kalıyor. Benim de kullandığım Be in a good mood Paraben, ftalat, formaldehit içermeyen içerikler kullandığını ve %100 doğal hammaddeden mamul ürünler kullandığını beyan ediyor. Güvenlik bilgi formlarına ulaşamadım ama şöyle bir not düşmekte fayda var. Çoğu firma Little Trees dürüstlüğü ile MSDS içeriğini detaylıca vermiyor, örneğin Chemical Guys yukarıda bahsettiğim gibi parfüm yazıp geçiyor. Önemli bilimsel dergilerden Elsevier grubunda 2017 yayınlanmış bir derlemede kendilerini “green,” “organic,” “non-toxic,” “all-natural” “essential oils” olarak pazarlayan hatta organik sertifikası bile olan ürünlerde ortalama 15 ayrı VOCs bulunduğu belirtilmiş. Hal böyle olunca kimseye güven kalmadı
